ONVERGETELIJKE BRITSE DAMES

Vorig jaar ‘ontmoette’ ik totaal onverwacht, tijdens een auto- en wandelreis in Zuid-Engeland, vier bijzondere vrouwen uit het verleden: 3 schrijfsters en 1 paleontologe. Ik kan ze niet vergeten: deze vrouwen met talenten, die ondanks dat gemakkelijk werden en worden vergeten en ondergewaardeerd waren-zijn-blijven. Daarom stel ik ze graag kort voor, ‘mijn’ dames: Jane Austen, Mary Shelly, Vita Sackville-West en Mary Anning.

                                                                      JANE (1755-1817)

Met mijn firsth lady, Jane Austen (1755-1817), maakte ik kennis in Southampton, de stad waar ze tussen 1806 en 1809 woonde (en ik 1 nacht en 1 dag bleef). In 2025 werden op vele plaatsten de 250 ste verjaardag gevierd van deze geliefde Engelse romanschrijfster. Zeg nu zelf: je moet (als vrouw) al van de wereld weg zijn geweest om niet ‘Pride and Prejudice’ - haar meesterwerk? - te kennen (door boek of film). In Southampton kon (en kan) je een Jane-Austen-trail (pad) volgen: dat voert je naar meer dan 20 plekken die een band hebben met haar. Ik zag er maar enkele… omdat de parken, het Ocean museum (Titanic-proces) en vertrekkende cruiseschepen mijn aandacht veroverden.

Ik koos, na mijn reis, haar boek ‘Emma’. Ik moest doorzetten, want it’ s not my cup of tea. Emma, Bates, Jane, Frank, Harriet… De theekransjes van de hoge burgerij, de diners, danspartijen en Emma’s pogingen om mensen te koppelen… ik werd het snel beu. Maar de film ‘Trots en vooroordeel’ vond ik een heerlijke tranentrekker. Maar ik besef - door alles wat door en over haar is geschreven - dat zij in en voor haar tijd echt-terecht een gevierde auteur was, misschien ook de eerste maatschappijkritische schrijfster? Ik onthoud ook Cassandra, haar zus en grootste fan. Zij schreef over Jane: ‘I have lost a treasure, such a sister, such a friend as never can be surpassed. She was the sun of my life, the gilder of every pleasure, the soother of every sorrow, I had not a thought concealed from her, it is if I had lost a part of myself’. Wat een zusterliefde! Cassanda zorgde ervoor dat na haar dood haar werk in de aandacht bleef. Jane was 41 toen ze stierf in Winchester, waar ze begraven ligt in de kathedraal! Prachtige kathedraal en dito graf! Ga kijken…

MARY (1799-1847)

Nummer 2 is Mary Anning wiens beeld en geschiedenis ik kon zien-achterhalen in Lyme Regis met zijn kalkstenen kliffen, waar ik ook overnachtte. Een uitzonderlijke autodidact met een geweldige passie: fossielen verzamelen met opgetrokken jurk, blote voeten, een mand aan de arm, uren dwalend op het strand. Zij werd en is onvergetelijk door o.m. twee vondsten: een compleet skelet van een Ichtyosaurus (vis-hagedis) toen ze 12 was, en van een Plesiosaurus (zeereptiel). Zonder opleiding kon ze haar vondsten heel goed beschrijven, tekenen en de exacte locatie vastleggen. Ze kreeg een toelage van British Association for the Advancement of Science! Maar ze kreeg borstkanker, stierf toen ze 47 was. Het strand van Lyme Regis met zijn fossielen is een aanrader, de film ‘Ammonite’ over haar ook.

MARY (1797-1851)

Mary nummer 2 is schrijfster Mary Shelly (Mary Wollstonecraft Godwin). Haar kwam ik tegen, tenminste haar graf, totaal onverwacht (vooraf niet voorbereid of bestudeerd) in Bournemouth aan de St Peterskerk Saint Peter’s Church, onderweg van parkeerplaats naar strand. Ik viel bijna achterover: zo’n onverzorgd, vuile grafsteen voor zo’n beroemde schrijfster! Iedereen kent toch haar onvergetelijke mysterieuze bestseller-horror-SF-verhaal ‘Frankenstein’? Wereldliteratuur, ontelbare keren herschreven, vertaald, verfilmd en opgevoerd werd. De dood was haar niet vreemd: ze verloor 4 keer een kind… en haar man! Een zoon overleefde haar.

VITA (1892-1962)

Van een totaal (voor mij toch) onbekende auteur, Vita Sackville-West kon ik haar originele schrijfkamer bewonderen in het torengebouw op het landgoed, Sissinghurst Castle Gardens. Via 78 treden raak je in verschillende kamers, maar de eerste, mooiste en belangrijkste is de schrijfkamer van Vita. Wat een juweeltje! Achtergelaten zoals het daar was toen ze stierf in 1962, met haar eiken bureau en Mexicaanse pot vol pennen (wel gerestaureerd in 2023). Om jaloers op te zijn (neen, ik gun elke auteur zijn/haar kamer... ik heb er ook een!) Het deed me meteen denken aan ‘A Room of One’s Own’ van Virgina Woolf, waarmee Vita speciaal bevriend was. Op de toren, een prachtig uitzicht op de door haar ontworpen tuinen met tal van romantische hoekjes. In het hoofdgebouw, beneden, nog een library. Daar en in haar werkplek vind je 4000 boeken! Het echtpaar Vita en Harold Nicolson had geld: zij dichter-schrijfster-tuinierster, hij diplomaat-schrijver. Vita’s huis 'Knole' in Kent met zijn 365 kamers, 52 traphallen, 12 ingangen en 7 binnenplaatsen staat nog op mijn te bezoeken-verlanglijstje. Haar gedicht ‘The Land’ of roman ‘Grand Canyon’ moet ik ook nog lezen. Maar er zijn nog zoveel wachtenden…

Ja, vrouwen met talenten, welke en waar ook: ze worden ook door ons, vrouwen, dikwijls vergeten. Ik ben blij dat ik deze vier even heb kunnen voorstellen… Maar wie kan er in Vlaanderen het best vertellen over o.m. Mary Shelly, Jane Austen en zovele andere schrijfsters, vooral Virginia Woolf? Juist, één naam: Magda Michielsens! Nodig ze uit! Kijk op: MOH

LANG LEVE JOMMEKE, BARNY, LOLA, MARIE...

Ken je Jommeke, Eddy, Marie en Paul, Lola en Barny? Neen, dat zijn mijn broers of zussen niet, ook geen collega’s of vrienden, en zeker geen film-, roman- of stripfiguren. Het zijn de dieren in schoolhoeve De Campagne in Drongen.

Ik was er de eerste keer, jaren geleden, met kleinzoon 1 en enkele maanden geleden, met kleindochter 1 en kleinzoon 2. Het bleef me bij. Misschien omdat mijn gezelschap van 1,5 en 3 jaar hen al even graag als ik zag stappen, kruipen, rennen, springen, eten of drinken! Maak kennis met enkele beestjes. Barny is een gepensioneerd Brits tinkertherapiepaard, Marie en Paul zijn wroetende minivarkentjes, Jommeke (wordt 15 dit jaar?) is een niet zo koppige ezel, Eddy een aaibare pony. Ik heb het dus over de dieren van die schoolhoeve of kinderboerderij (wat is het verschil?). Mijn bezoek aan die plezante bende dateert al van enkele maanden geleden, maar de kennismaking met hen bleef me wel bij.

CAVIA'S

                             

Kleindochter en kleinzoon vonden het geweldig dat ze enkele van die 30 krioelende wit-bruine-oranje cavia’s weegbree mochten voederen. Braaf bleven ze zitten, zoals opgedragen, op een bankje terwijl ze hun streepje groen aanreikten aan de knabbelend bende. Dat ze er zijn ‘per vergissing’ zijn, vertelden ik hun niet. Op de hoeve ‘dacht’ men - na de nodige inzet en inspectie - dat de mannetjes van de vrouwentjes veilig van elkaar gescheiden waren. Mis dus. Toevallig belandde een mannetje bij vrouwtjes met een ongelooflijke gezinsuitbreiding en een bijkomende zorg en attractie voor de hoeve tot gevolg.

BOWIE EN TOETJE

Maar na de bijzondere voeding was de pret nog lang niet op. Daarvoor passeerden we nog een witte geitjes, kakelende kalkoen, wollige schapen, de wit-zwart-bruine konijnen. En natuurlijk trokken we onze neus niet op voor publiekslieveling varken Lola (7 jaar) in haar moddergeploeter. Angela en Akaram, zwarte konijntjes, Leo de pauw, geit mama Sia en haar kleintjes (ondertussen groot?) Bruce en lee, hun oma Bibi, geit Bowie met de sik, poes Toetie de muizenvanger… Zij werden stuk voor stuk opgemerkt. Zij (3) nam het voortouw maar haar broer van anderhalf deed niet onder: hij stapte dapper meer dan gewoonlijk met zoveel dierlijke aanwezigheid (normaal is het: ‘oma... opa pakken’). 

Dus ja, ik hoop dat die kinderboerdij daar ook na 2026 openblijft want even op één van de minitractoren rondrijden (of op de échte, oude, zitten), in een schommel zwieren, een pauw zien pochen, op een houten paard een ruiter lijken, de groeiende groenten leren kennen in de tuin, en - vooral - veel beestjes zien… o zo fijn!

Ps.  Opgelet: de beestenpopulatie wijzigt geregeld, maar er is altijd nieuw leven! De Campagne is elke dag open van 9u tot 16u. Op woensdag en in schoolvakanties tot 17u. Gesloten in het weekend en op feest- en brugdagen. Wat toch wel jammer is…

ODE AAN ALLE VROUWEN...

Ik breng vandaag, 8 maart, Internationale Vrouwendag, een ode alle vrouwen die ik graag zie, die ik ken, van dichtbij of van ver, van zien, van lezen of van horen. Ik heb een lange lijst… die niet volledig is.

Bovenaan prijken natuurlijk met stip mijn twee schatten van dochters die, ondanks de liefde én de gebreken van hun moeder, uitgegroeid zijn tot geweldige individuen met een eigen leven. Wat zij voor mij betekenen is niet te beschrijven. Daar heb ik als auteur zelfs geen woorden voor. Ik zou niet meer willen leven zonder hen…

En dan komen mijn bijna onmisbare zussen. Hun onvoorwaardelijke liefde, aanmoediging, betrokkenheid en steun is wonderbaarlijk. Niet iedereen heeft zulke zussen. In mijn dubbele familie zitten nog dergelijke uitschieters tussen nichten en schoonzussen.

Verder in mijn vrouwenrangorde staan vriendinnen, hechte en minder hechte. Er zijn er die bijna halfzussen zijn. Er zijn er die altijd zwijgen… maar toch meer die, regelmatig of onregelmatig, luisteren, spreken, steunen met een goed woord, een warm woord of zelfs met een onderbroek… en mijn fouten verbeteren!

Er zijn er die door dezelfde microbe gebeten zijn: vrijwilligerswerk. ‘Mijn’ vriendinnen wonen in o.m. in België, Nederland, Italië, Groot-Brittannië en Algerije. Ik waardeer ze, bewonder en probeer ze te steunen.

En tot slot zijn er vrouwen die - voor mij toch - opvallen, een voorbeeld stellen, een richting wijzen, iets leren, baanbrekend zijn op een of andere manier. Maar met veel enthousiasme, optimisme, kennis en vaardigheden. Het zijn mijn rolmodellen, vrouwen waar ik graag aan wil aanhaken, hangen, kleven… om te leren, om te leven, om te overleven. Onderaan vind je een beperkte en onvolledige inspiratielijst…

Dank aan alle vrouwen!

Vrouwen en organisaties die inspireren? Er zijn er zoveel! Om er enkele te noemen: Hilde Schuddinck, Phara de Aguirre, Elke Jeurissen, Erika Vlieghe, Isabel Albers, Sofie Lenaerts, Agnes Steenssens, Magda Michielsens, Alicija Gescinska, Gaea Schoeters, Amélie Nothomb, …

Fixdit, Expertendatabank, Rebelle vzw, Stichting Lezen en Schrijven, Janneke van Heugten, Vrouwen van het Rijksmuseum,…

Meer tips? Ze zijn welkom!

IK SCHREEF NAAR EEN DODE

Het klinkt misschien vreemd, maar ik schreef een mail naar een dode, aan uitgever-auteur-historicus Arnold Eloy. Het was niet de eerste keer dat ik dat deed: mijn vader en zus kregen ook al (onverstuurde) mails. Aan Arnold drukte ik op ‘verzenden’, want ik dacht: je weet maar nooit. Ik kreeg ook een antwoord: adres niet gevonden. Address rejected. Hoopte ik op een wonder?

Neen, ik wist heel goed dat Arnold op nieuwjaarsdag al drie jaar dood is, dat hij niet zou antwoorden... en ik geloof niet in geesten Maar ik dacht: misschien nam iemand zijn enorme boekencollectie over, waartussen ook vijf van mijn boeken zitten? Niet dus. Alle contact is verbroken, gedaan, afgesloten. En dat hoort ook zo voor mailadressen van mensen die overleden zijn.

Wat bezielde me toch om die boeken-, kunst- en cultuurliefhebber, ook historicus, uitgever en publicist te mailen? In geesten en spoken geloof ik niet. Ik denk dat het gewoon een laat eerbetoon was voor alles wat deze veelzijdige duizendpoot deed bewegen, instigeerde, inspireerde, organiseerde en presteerde. Ik heb hem slechts tussen 2018 en 2021 enkele keren ontmoet: die magere man met brilletje, ringbaardje, grijs haar, die het slechts over één onderwerp had: boeken, boeken, boeken, nieuwe maar ook oude en alles erin en errond. Beetje guitig was hij ook. Lichtjes in zijn ogen bij het vertellen van ontelbare weetjes en verhalen over recente vondsten en wetenschappelijke ontdekkingen,…

BOEKEN

Arnold Eloy leefde vele levens: het laatste als antiquaar, tussendoor als KBOV-lid, vals kunstgaleriehouder in Sint-Martens-Latem (waar hij woonde), en vroeger als bezieler en medestichter van Objectief ’70, Muzekot en WESP in Veurne, waar hij werd geboren.

Maar zijn grootste liefde sinds jaar en dag waren boeken. Liefst wetenschappelijke boeken, over mens, natuur en wetenschap. Zijn geloof in het papieren boek was rotsvast, zijn kennis van zaken over zijn en andere boeken ongelooflijk, maar zijn financiën, kon hij moeilijk de baas. Typisch voor denkers, idealisten en dromers?

Arnold was een gedreven man, auteur én uitgever. Auteur was hij van o.m. ‘Een vizie op de dood’, ‘Gentse penningen’, ‘Oud landbouwgereedschap’, ‘De schoorsteenveger’, ‘Willibrord en Bonifacius’, enz. En hij was een onalledaagse kleine onafhankelijke uitgever van wetenschappelijke boeken (maar een lijst vind ik nergens). Boeken die moeilijker de weg naar een publiek vinden maar die hij een kans gaf. Daarom zet ik hem het liefst in de bloemen, maar omdat dit niet meer kan, enkel in de aandacht en ik geef hem een ster.

BOEKLIEF

Tegen alle stromen in probeerde deze doorzetter zovele mogelijk interessante boeken te verzamelen, te vertroetelen, in de kijker te zetten en te verkopen. Hij deed dat tussen mei 2018 tot eind 2021 in een antiquariaat Boeklief - de naam alleen al zegt veel over deze mens - waar hij met veel liefde sprak over zijn ‘kinderen’, zijn boeken, zijn aanwinsten. Of hij een lief vond en had, weet ik niet, maar zijn liefde voor boeken was grenzeloos: op het einde van zijn leven had hij zeker 5000 titels.

Ik zie hem nog als ik mijn ogen sluit. Slenterend van rek tot rek slenterde - fier en met veel uitleg - aaide hij een kaft, een cover, koos voorzichtig en met een zachte greep een boek, opende het langzaam en bladerde er bedachtzaam in, terwijl hij als een verliefde puber naar (vooral) oude letters en woorden staarde… en onophoudelijk in een sneltempo uitleg gaf.

Zijn antiquariaat in de Koning Albertlaan, bij het station in Gent, was deels ook een tweedehandsboekwinkel: ik mocht er vijf exemplaren van ‘Het moest maar eens waar zijn’ in consignatie geven. Of ze verkocht zijn of niet, weet ik niet. Een bericht daarover of bedrag daarvoor kreeg ik nooit. Maar dat geeft niet. Al vraag ik me wel af waar zijn al zijn 5000 boeken naartoe? Hopelijk hebben ze een warme of bijzondere bibliotheek gevonden, in een of andere stad, bij een of andere organisatie of een of andere universiteit? Laat het me weten, lezer, als je het weet. 

DUIZENDPOOT

Arnold Eloy was mijn uitgever niet, maar een West-Vlaming die in Gent bleef plakken, die - sinds 1989 - met zijn uitgeverij ‘Stichting Mens en Kultuur’, later Mens&Cultuur Uitgevers, wetenschappelijke auteurs kansen gaf, vooral auteurs die zich verdiepten in de geschiedenis of in de natuur en zochten naar een meer gespecialiseerd publiek. Zijn ‘Compendium van rituele planten in Europa’ van M. De Cleene uit 1999 werd zelfs vertaald. Hij was ook 40 jaar lang een graag gezien bestuurslid- lid- bibliothecaris van de Koninklijke Bond van Oost-Vlaamse Volkskundigen (KBOV), ook door boekbesprekingen voor het magazine Oost-Vlaamse Zanten.
Voor zijn boeken - en de wetenschap - was geen enkele moeite hem te veel: zijn ‘Boeklief’ of een of andere beurs, bv. op de Ajuinlei of in de Sint-Niklaaskerk. Hij leek onvermoeibaar, maar was het dus niet. Zijn boekdromen werden op nieuwjaarsdag 2022 geveld door corona. Jammer. Proficiat voor je rijkgevuld boeken- liefde en leven. Het had veel langer mogen duren…

 

#boeken #auteur #uitgever #uitgeverij #boekenlief #boekenliefde #historicus #KBOV

 

WENSEN VOOR MENSEN

 

MIJN WENSEN VOOR JULLIE? TROUWE LEZERS?

Vrede, vreugde, verbondenheid...

een bijzondere ontmoeting, 

een aangename verrassing, 

een interessante ontdekking, 

een deugddoend rustmoment, 

een wens die werkelijkheid wordt... 

en natuurlijk af en toe een plaats en tijd voor een goed boek!

Boeken: 

ze amuseren en ze leren je zoveel meer dan je denkt!

Daarom is een boek als geschenk 

altijd en op elk moment van het jaar 

een heel goed idee...

Over Wereldoorlog I: 

De Groote Oorlog van René

De Schat van Merkem

Over mensen hier en daar: 

Kinderen toegelaten

Mijn Algerije

Over psychiatrische patiënten: 

Gevangen geboren

Oorlog in mijn hoofd

Over volkskunde:

Het moest maar eens

Het Ossenboek

Meer informatie nodig?

Boeken van Ann Driessen

Bestellen?

boekenvanann@gmail.com

Standaard Boekhandel

Wil je dat ik kom voorlezen uit mijn boeken? 

Ik kom graag, naar elke klas, vereniging, club, verzorgingstehuis, 

instelling, opvangtehuis, gevangenis, enz. 

De vergoeding is afhankelijk van afstand (voor mij) en vermogen (van de luisteraars).

Tot in 2026 met meer nieuws!

HERINNERINGEN ZIJN BELANGRIJKER DAN JUWELEN

Ik erfde van mijn Siciliaanse oma, nonna, juwelen. Wat ze waard zijn, heeft eigenlijk geen enkel belang, maar de warme herinneringen blijven. Robert den expert schat de huidige waarde. Die stelt me niet teleur, doet me ook niet schrikken, maar verbaast en verwondert me wel. Ik ben nu armer dan ik denk, maar ik blijf wel heel rijk...

De juwelenschatting won ik als prijs in de vrijgezellenwedstrijd van mijn dochter (met dank aan sponsors Céline en Rob) 4 jaar geleden. Gelukkig mocht ik, lang na datum, onlangs toch een afspraak maken met een charmante expert. Groot, slank, met een innemende lach wacht Rob mijn man en ik op. Zijn hele wezen en gedrag ademt 45 jaar ervaring uit: hoe hij elk juweel aanneemt, vastpakt, bekijkt, observeert, bestudeert, weegt, berekent, herberekent, en tussendoor tabellen en andere gegevens digitaal raadpleegt. Ik staar naar een ongelooflijk en perfect samenspel van ogen en vingers, kennis en ervaring.

Time is ook money. Robert den expert is ook Robert den snelle. Tijdens zijn professionele handelingen slaagt hij erin om een pak ambachtelijke kennis en interessante wetenswaardigheden te citeren. Aan dezelfde vitesse als zijn daden, wat me het noteren bemoeilijkt. Het resultaat? Ik ben niet teleurgesteld en ik schrik niet, maar ben wel verbaasd en verwonderd over zijn schatting, o.m. van uurwerk en ring met diamanten en platinum. Een derde van wat ik dacht. Maar is dat wel belangrijk? Eigenlijk niet. Ik heb er al sinds 1967 van kunnen genieten, op verschillende manieren.

NONNA

Ik kreeg de ring en het uurwerk van mijn oma, mijn Siciliaanse oma, nonna. Lang voor haar dood. Ze was dol op juwelen, kledij en bloemen (vooral rozen). Enkel die laatste liefde erfde ik van haar. Maar dat ik, als puber, op een dag zo’n schat in ontvangst mocht nemen! Alleen ik, een van haar acht kleinkinderen, omdat ze mijn doopmeter was: dat gaf me een heel speciaal gevoel. Ik was voorheen, toen en voor altijd hoe ze me noemde, ma petite chérie. Ze gaf me het gevoel dat ik niet alleen geliefd maar ook belangrijk was. Bij die ring en dat uurwerk zat een klein briefje: ‘Pour ma petite filleul Ann’, in het handschrift van mijn opa. Dat bewaar en koester ik.

HERINNERINGEN

Mijn herinneringen aan haar (over haar groot verdriet schrijf ik later) zijn blijvend, gebakken en geslepen in mijn hart, in mijn geheugen en mijn lijf. Ze verwende me, ze verwende ons: ze was een oma die naar de winkel ging om fruit voor ons te kopen en kommen rode Sint Jansbessen plukte in haar tuin, schoonmaakte, met suiker bestrooide en aan mijn vader mee gaf. Zij trok met elke van ons - al waren we daar toen niet happig op - naar de mooiste kledingwinkels in Genk om een outfit te kopen voor een eerste of plechtige communie. Haar Sint en Paasklokken brachten een overvloed aan chocolade voor alle kindermondjes. Misschien speelde toen mee dat we niet arm, maar ook niet rijk waren. In ons huis ging enkel een fortuin naar onze studies én naar boeken: niet naar luxe, niet naar kledij, niet naar juwelen… Gelukkig.

VIJFTIG JAAR LATER

Ik heb die juwelen, uit schrik voor diefstal en uit schaamte voor hun grootheid en (vermeende) waarde, zelden gedragen. Meer dan vijf decennia, leefde ik in de waan dat ik superdure juwelen in mijn bezit heb! Ik voelde me rijk. Dat ‘gevoel’ moet ik nu bijstellen. Enkel op financieel vlak. Al mag ik niet klagen: ze zijn samen toch nog 2000 euro waard.

Hoe het komt dat dat mijn erfstukken zoveel in waarde daalden? Niet de waarde hebben die ik dacht of dacht te weten? Robert den expert geeft daar gegronde redenen voor: de enorme daling van de prijs van diamanten/briljanten (cfr. de vele artificiële ), de halvering van de prijs van platinum (terwijl de goudprijs verdubbelde), de oude setting, de noodzaak van het herslijpen (met risico), enz. Ja die ring. Een ongemakkelijke schitterende knoerd aan mijn vinger. En een uurwerk zo groot dat je het uur niet eens kunt lezen. In die tijd was het enkel een juweel, een stoefobject en dus niet om het uur, te kennen. Onverkoopbare schoonheden dus, zonder herslijpingen, maar wel met een onvergetelijke geschiedenis.

COMPENSATIE OF TROOST

Ik herinner me dat mijn goedgelovige juwelenminnende, verwende (door haar man) nonna, na een inbraak in haar huis juwelen verloor … en nieuwe wilde/kocht/kreeg. Was ze zo verknocht aan juwelen omdat ze er nooit kreeg van haar ouders? Omdat ze er graag mee wilde opscheppen? Of om het gevoel van niet aanvaard zijn - als buitenlandse en Nederlandsonkundige - in zijn familie te compenseren?  Of was het haar enige troost voor een nooit voorbijgaand gemis?

ROBERT

Bedankt Rob-Robert, maar vooral bedankt nonna, niet alleen voor je geschenken, maar voor je liefde, gulheid, warmte. Niet je juwelen, maar jij bent voor mij onvergetelijk. Ik miste je dikwijls. Je verwende mij vooral met je aandacht, met je liefde. Dat gevoel verwend te zijn geweest, nemen ze me niet af, nooit meer. Dat is wat telde en wat telt, dat is wat blijft, dat is wat ik me herinner, blijf herinneren en ook blijf voelen…

 

#robertdenexpert #schatting #juwelen #oma #nonna #erfenis #herinneringen #antwerpen

MIJN PERUGIA VAN VROEGER EN VAN NU...

Ik was ontroerd en verrast toen ik in september aan de inschrijfbalie stond in het gebouw van de Universita per Stranieri (Universiteit voor Vreemdelingen) in Perugia. Ik kreeg een déjà vu. Behalve de computers leek alles nog op het moment, begin augustus 1976, toen ik me daar aanmeldde om een maand Italiaans te leren. Die Universita bestaat dit jaar 100 jaar!

Augustus 1976 was een onvergetelijke maand, met een ‘klas’ van 100 studenten uit de hele wereld, van alle leeftijden,17 u per week lessen Italiaans aan de Università per Stranieri. Prima docenten en een dito bruikbare basiscursus. Een aanrader (net als de cursus Italiaans die ik enkele jaren geleden aan het UCT Gent volgde). Reis, inschrijving, kamerhuur, eten en andere kosten betaalde ik met babysitten bij familie in Hasselt en bij buren in Leuven, waar ik studeerde.

1976

Terug naar Perugia. 1976. Hoe ik die universiteit ontdekte, weet ik niet meer. Hoe de inschrijving en betaling gebeurden? Ik denk per brief. Zonder gsm en internet, want waar een wil is of (hartstochtelijke) wens, is er een weg. Mijn (toen al overleden) nonna was een Siciliaanse: Italiaans leren prijkte torenhoog op mijn verlanglijst.

Bij aankomst - na ongeveer 16u dag- en nachttreinritten? - meldde deze toen 22-jarige zich met kleine oogjes, aan de balie in het opgegeven inschrijvingsgebouw. Hoe ik daar geraakte, herinner ik me niet en hoe het verder zou verlopen, wist ik echt niet. Dat werd snel duidelijk. Inschrijvingsbewijs. Cursusaula, lesuren, lesboeken: ik kreeg alle informatie meteen mee.

KAMER

En overnachten? Luidruchtige Italiaanse kamerverhuursters stonden kandidaat-kamerhuursters op te wachten en hun kamers aan te prijzen. Ik weet niet meer waarom en hoe, maar met een sympathieke Turkse studente uit Izmir belandde ik in een eenvoudige tweepersoonskamer bij la mamma, in een oud huis op een eerste verdieping, hartje stad. Met 1 lavabo en een gemeenschappelijke badkamer voor het gezin en wij.

LESSEN

Wat een maand! Ik miste geen les, genoot van de stad met zijn steile, smalle straten (soms vloekte ik door de hitte), van het gezelschap van Amerikaanse en Duitse medestudenten. Ik at meestal met een of andere studiegenoot in een mensa, een gaarkeuken/sociaal restaurant: lekker en goedkoop. Ik zat uren met gezelschap op de Piazza IV Novembre, het centrale plein van de stad, rondom de Fontana Maggiore te palaveren. Meestal was dat op de trappen van de Palazzo dei Priori om - in de schaduw - lengte, breedte, hoogte - en inzicht te krijgen in de Perugianen. Soms met een ijsje. Tussendoor, voor zover haar en mijn zeer karig budget het toeliet, bezocht ik enkele opmerkelijke plekken bezocht, o.m. Rome en Assisi, telkens per bus, telkens voor een dag. Maar tijd en centen voor entreegelden in musea had ik niet. Een heavenly romance met een oudere Amerikaan Paul zorgde, tot op heden, voor een eeuwige liefde voor ‘Stairway to heaven’ van Led Zeppelin.

2025

Bijna 50 jaar later vond en stond ik in september - zonder veel zoeken - voor en in hetzelfde universitair gebouw op de Piazza Fortebracci (aan de Etruskische boog). Ik herkende het meteen. Door de hoge deur, recht het secretariaat in. Waaaw. Het zag er daar nog net uit als bijna 50 jaar geleden, met als enig verschil in het decor: computers, printer en gsm’s. Het verraste en ontroerde me. Dat heb je nu eenmaal met plekken en plaatsen waar je ooit, al is het bijna een halve eeuw geleden, enkel hartverwarmende herinneringen aan overhoudt.

GEBOUW

Na een korte uitleg - mijn verhaal uit het verleden - mochten mijn gezelschap en ik zonder enige beperking vrij door heel het laatbarokke gebouw (= Palazzo Gallenga) struinen. Wat een plezier! We liepen de trappen op en af, gangen in en uit, opende klaslokalen, tuurden naar lessen volgende studenten en hun prof. Met als kers op de taart: op de bovenste verdieping een adembenemend uitzicht op het dertiende-eeuwse aquaduct. Mijn bezoek kon niet beter vallen: naar aanleiding van de 100-ste verjaardag kreeg heel het interieur een make-over, waardoor die nog een ster meer kreeg. Mijn dag kon echt niet meer stuk…

Voor een na dit bezoek genoot ik ongelooflijk van Perugia. Dat is voor een andere blog! Want echt waar, die universiteit is dan wel dé ambassadrice voor Italiaans, maar de stad is een middeleeuws juweel!

Ps. Mijn oma-nonna was een Siciliaanse, mijn vader een halve Italiaan en ik dus een kwart Italiaanse. Ik heb familie met dezelfde wortels, nog Italiaanse familie in Frankrijk en op Sicilië. Ik heb vriendinnen-vrienden die vlot Italiaans spreken of studeren. Maar het beste dat me ooit is overkomen, is dat mijn dochter trouwde met een Italiaan (Sardinië). Wat zouden mijn vader en nonna ook gelukkig zijn, hadden ze dát geweten…

Voor info: Universita

#perugia #universiteitperstranieri #italiaans #italiaansstuderen #honderdjarige #herinneringen #palazzo

HANG DE VUILE WAS NIET BUITEN...

Hang de vuile was niet buiten… was het motto van mijn moeder. Maar misschien hield ze te veel voor zich? Ik weet niet of ze voldoende steun vond, vroeg of kreeg van haar familie, van haar vriendinnen? We hielden ons meestal aan die richtlijn, toen toch. De vuile was buiten hangen, letterlijk dan, dat deden we nooit.

De propere was, de vers gewassen en gezwierde was: ja die gingen we dikwijls ophangen, gewapend met een zware mand, houten wasknijpers en een vod om de draad schoon te vegen. Bij gebrek aan een speelbare en wasdraadbare tuin - we hadden slechts een minituin aan huis - mochten we die aan de wasdraden hangen van de vriendelijke en bescheiden overbuurvrouw, mevrouw Mulders. Het was een hele onderneming, de niet zo uitgebreid in het cursiefje in ‘ons’ boek ‘Kinderen toegelaten’ aan bod komt. 

ZWIERDER 

Ik kende het scenario vanbuiten, als oudste van de meisjes mét tweelingzus. Wassen - wat een luxemachine heb ik nu! - kon in een witte ronde machine die aan de bovenkant met een deksel te openen en te sluiten was. In dat stalen ding zat er in het midden een draaielement. We stopten alles erin (hoe het water in dat ding kwam, herinner ik me niet meer). Na het (hoelang?) draaiwasproces moesten we, in etappes, hoopjes was in de veel kleinere zwierder stoppen. Deksel erop, knop aan, en dat ding danste wild in het rond en had onderaan een tuut waaruit het overtollige water in een plastiek bakje (als we dat niet vergaten te zetten) uitgespuwd werd. 

WASDRAAD

Daarna verlieten we, met een volle en zware gezwierde wasmand, het waskot, gewapend met een schortje waarin (toen nog) uitsluitend houten wasknijpers zaten. Via de garagedeur (achteraan) naar buiten, rond het huis, om dan het supergevaarlijke kruispunt over te steken. Jaja, ik keek goed links en rechts en weer links en rechts, liep bij afwezigheid van auto’s, bussen en fietsen, snel de straat over - (hoewel dat moeilijk was met een volle mand – veegde de draad met mijn vodje en begon met hangen. Stuk voor stuk. Zonder enig systeem (denk ik), kleine en groot door elkaar. Soms 60 zakdoeken. Na afloop, naar huis via hetzelfde traject. Tot mama ons dat hele traject liet herhalen als ze het vermoeden had dat alles wel droog zou zijn… of tot ze de regen rook.

HIMALAYA

Was, dat onderwerp komt in ‘Kinderen toegelaten’ voor: bergen - lees het in ‘Kinderen toegelaten’ op blz. 252 en 260 - was vooral van de leerlingen (op internaat, de vier meisjes dus) en later studenten uit Leuven. Ons gezin van minstens 10 had echt een Himalayagebergte vuil linnen! Al was er ook die Asserse firma Sneeuwwitje die een stapel kwam ophalen en na een week - ze had haar naam niet gestolen - hagelwit afleverde: vooral lakens, tafellakens, servetten en hemden die moesten gesteven worden. Was, het was nogal wat. Een noodzakelijk en nodig kwaad. Nog altijd.

Ps. Over de hamsters muizen, gansjes in de waskelder lees je ook in ‘Kinderen toegelaten’. Over de broer die de waterkraan opendraaide zodat de kelder onder water liep, zwijgen we…

 

Dit boek telt meer dan 200 cursiefjes over het reilen en zeilen, de dagelijkse grote en kleine probleempjes in een groot gezin, en telt 397 blz.. Het kost 20 euro (plus verzending). Misschien wel een ideaal Sint- of kerstgeschenk voor je ouders of grootouders of kinderen? Bestellen kan bij Standaard Boekhandel, Storyland of via boekenvanann@gmail.com.

 

SCHRIJF, SCHRIJF, SCHRIJF... OP PAPIER!

Schrijf jij nog met pen of potlood? Krabbel jij papiertjes of bladzijden of zelfs dagboeken vol? Of een postkaart of brief? Een boodschappenlijstje? Of een samenvatting van een les, lezing of boek? Neen? Dan doe dat toch maar want schrijven met de hand blijkt o zo belangrijk. Al zijn handgeschreven teksten niet altijd gemakkelijk te lezen... ook de mijne niet!

Ik schrijf nog heel veel, met zwart of blauwe balpen (soms potlood): thuis, op de trein en in de auto, op vakantieplekken. Ook toen ik niet wist dat schrijven belangrijk is. En voor ik de oproep las van meer dan 20 welzijnsorganisaties, opiniemakers, auteurs, academici en ondernemers: ‘Durf opnieuw te kiezen voor pen en papier'. In hun open brief houden ze een pleidooi om kinderen en jongeren meer pen en papier te laten gebruiken op school. Ze willen de laptop niet weg, maar wel een her- en opwaardering van het schrijven met de hand, een basisvaardigheid die het concentratie-, redeneer- en kritisch denkvermogen versterkt.

ONDERZOEK

Noors onderzoek bewijst dat schrijven met de hand niet enkel het leerproces versterkt, maar ook mentaal welzijn bevordert en creativiteit stimuleert. Traditioneel schrijven vereist complexere bewegingen dan typen, waardoor je hersenen intensiever werken en informatie effectiever verwerken. Wie met pen en papier schrijft, moet keuzes maken, samenvatten, herformuleren en verbanden leggen.

Dus, neem pen en papier en schrijf. Schrijf naar je ouders, je kinderen, je vriendin, naar je collega, of zelfs naar een onbekende. Noteer wat je ziet of hoort, wat je denkt, wat je gelooft en hoopt. Schrijf een betoog, een gedicht, een verhaal. Of een oefening, een berekening, een recept, een handleiding.

Fragment uit het dagboek van Karel Balduck

BLIJVEN SCHRIJVEN

Ik zal blijven noteren met pen en papier. Mijn inspiratie voor boeken, blogs of sociale berichten komt niet altijd als ik aan mijn laptop zit, maar op alle mogelijke en onmogelijke momenten en tijdstippen. Dan ben ik blij dat ik ergens - op een kast, in mijn handtas, in mijn nachtkastje - pen en papier heb: enkele bladzijden, een notitieboekje, een oud schriftje, zelfs de achterkant van een formulier of toneelticket. Al moet ik bekennen: als ik mijn ‘wapens’ vergeet (papier!), schrijf ik snel een mail naar mezelf. Als mijn pen me in de steek laat, ook.

Agenda's vol notities over rechtszaken op het hof van beroep

En gelukkig kan en kon ik, als freelancer, voor mijn kranten, en als auteur, voor mijn boeken, met de hand geschreven volle agenda’s notities, oude brieven, administratieve documenten, zelfs dagboeken lezen, raadplegen, gebruiken. Dat leverde me - al bleken sommige passages heel moeilijk te lezen - waardevolle informatie op voor mijn boeken o.m. ‘Het moest maar eens waar zijn’, ‘De schat van Merkem’ en ‘De Groote Oorlog van René’, maar ook voor ‘Oorlog in mijn hoofd’ en ‘Gevangen geboren’ en zelfs voor ‘Mijn Algerije’. Zonder die met de hand geschreven bronnen - van mijn hoofdpersonages - waren mijn boeken echt nooit zo goed, nooit zo echt geweest.

Ps. De basis van deze blog schreef ik met de hand, in de keuken, net voor mijn ontbijt, rond 7u50, op gratis papier van 123inkt.be…

Southampton en haar Disaster Room

Twee steden spelen een belangrijke rol in de geschiedenis van de Titanic: Belfast in Noord-Ierland en Southampton in Zuid-Engeland. In de eerste ben ik nooit geweest, in de tweede wel. En daar, in het SeaCity Museum, heb ik vooral gefascineerd geluisterd en gekeken naar het onderzoek over de oorzaken van het zinken van dat ‘onzinkbaar’ luxeschip…

Legomodel van de Titanic, SeaCity Museum

Waarom krijgt Belfast veel meer aandacht als Southampton al het over de Titanic gaat? Belfast is de stad van de bouw van de Titanic, Southampton de stad van het vertrek (met eindbestemming New York). Op de oude scheepswerf In Belfast is er een Titanic Quarter met het Titanic Museum over de geschiedenis van de scheepswerf en de Titanic. In Southampton is er wel het veel mindere bekende Titanic Memorial en besteedt het SeaCity Museum aandacht aan het schip. Vooral de zaal over het onderzoek naar de oorzaak (oorzaken?) van de ramp is geweldig boeiend.

Titanic museum, Belfast

MUSEUM 

Het ‘SeaCityMuseum’ afficheert met ‘Southampton’s Titanic Story & The City Maritime History’. En inderdaad, het Titanic verhaal is voor Southampton en haar inwoners ook heel bijzonder. Veel slachtoffers van de crew en bemanning waren inwoners van Southampton. Dus vele families werden getroffen door de ramp, generaties lang. In de stad loopt dat tragisch verhaal door straten, op muren en in huizen. Er zijn 165 graven en gedenkstenen te vinden in en rond de stad. In het museum voorwerpen, foto’s, krantenknipsels en getuigenissen.

Een visuele weergave van de 897 bemanningsleden van de Titanic

RAMP KAMER

Gerechtelijke dossiers

Maar vooral de ‘Disaster Room’ met een enorme wandschermprojectie over het onderzoek naar de oorzaken van de scheepsramp in de rechtbank in Londen is fascinerend: wellicht omdat ik me ook nooit eerder informeerde over de mogelijke oorzaken, gebreken, tekortkomingen van de Titanic en haar bouwers en bemanning. Ik probeer te beschrijven wat die ‘Ramp kamer’ biedt: je krijgt een ellenlange rij gerechtelijke dossiers te zien, waaruit telkens eentje wordt opgevist en geopend. Het onderzoek in London, geleid door rechter John Bigham van het Hooggerechtshof, duurde 42 dagen (van 2 mei tot 3 juli 1912) en bijna 100 getuigen - bemanning, passagiers, bemanning van andere schepen - werden ondervraagd, 25.000 vragen gesteld. Dat leidde tot een rapport met een gedetailleerde beschrijving van het schip, van het scheepsdagboek, van de schade door de ijsberg, van de evacuatie en van de redding. RMS Titanic, 269 m land, 56 m hoog met 10 dekken, eigendom van rederij White Star Line, kwam in de nacht van 14 op 15 april 1912 in haar eerste reis in aanvaring met een ijsberg. Binnen drie uur zonk het schip, 1522 opvarenden kwamen om het leven. Dat RMS was op dat moment grootste en chicste en onzinkbaar schip ter wereld…

Go slow

IJSBERG

De botsing van het schip met te hoge snelheid tegen een ijsberg wordt algemeen erkend en aanvaard als oorzaak van de scheepsramp. Maar je krijgt ook getuigenissen te horen en te zien over andere elementen die mogelijk een rol hadden kunnen spelen in het voorkomen of het beperken van de omvang van de schade: het ontbreken van een verrekijker (in net kraaiennest) en zoeklichten, te laat uitwijken, onvoldoende of onvoldoende gevulde reddingsboten (wel voldoende reddingvesten), gebrekkige veiligheidsopleiding, gebrekkige informatie en communicatie, constructiefouten, gesloten schotten, gemiste of niet beluisterde of niet doorgegeven radioberichten, een slapende marconist, onopgemerkte of genegeerde alarmsignalen door andere boten, enz. Echt boeiend om te horen wat er allemaal werd onderzocht en wie er allemaal werd ondervraagd.

Na die Disaster Room komen, verder in het museum, komen de echte stemmen van de overlevenden met hun verhaal wel binnen. En nog een leuk detail: het museum in gevestigd in een oud gerechtsgebouw!

BELGEN

Ook wij Belgen hebben een band met de Titanic: onder de passagiers waren er 24 Belgen en 3 Nederlanders. Van de 24 Belgische passagiers - twee in de eerste klas, één in de tweede klas en de andere in de derde klas - overleefden slechts zeven de ramp, waaronder zangeres-naaister Mathilde Pede uit Gent. De drie Belgische bemanningsleden kwamen om: lees er meer over in ‘100 jaar Titanic’ van journalist Dirk Musschoot. En in Haaltert staat er zelfs een gedenkzuil. De Titanic blijft door boeken, documentaires en speelfilms leven als een wereldwijd symbool van luxe, tragedie en roekeloosheid. 

Ga dus naar Belfast, maar ook naar Southampton. Ga ook naar de haven en kijk met bewondering, afgunst, weerzien of ontzetting naar de vertrekkende en voorbijvarende huidige drijvende luxedorpen…

 

Meer info? www.seacitymuseum.co.uk., Havelock Road, Southampton. Alle dagen open van 10 tot 5

FOSSIELEN ZOEKEN NET ALS MARY ANNING

Het is een (kleine) schande dat ik Mary Anning niet ken en nog nooit over haar hoorde of las… tot ik aan de Jurassic Coast (GB) was. Die vrouw was nochtans een beroemde wetenschapster. Ik had het geluk haar te leren kennen in haar stadje, Lyme Regis, en te stappen waar zij ooit stapte, misschien zelfs fossielen te zien die zij ooit zag!? Zij kreeg gelukkig daar een standbeeld...

Mary was in de 19de eeuw een paleontologe zonder het zelf te beseffen, zonder enig diploma, opgeleid door haar vader en door eigen talent. In Lyme Regis staat, gelukkig, haar standbeeld. En terecht. Deze self made wetenschappelijk talent ontdekte in 1811 het eerste complete ichthyosaurus-skelet! Dat is nu te bewonderen in het British Museum!

MUSEA

In dat stadje zijn twee musea die aandacht besteden aan fossielen. Mijn man en ik kozen voor Dinosaurland Fossil Museum omdat daar een kleiner exemplaar te zien is van haar ‘beest’, namelijk de Langdon Ichthyosaurus, ontdekt in 1972 (nog maar de tweede na die van Mary). Dat was meer dan een meevaller: we konden honderduit vragen stellen en zinvolle antwoorden krijgen van de gepensioneerde paleontoloog en eigenaar ervan, Steve Davies. Het museum is eerder traditioneel-oubollig opgevat maar toch interessant al heb ik van fossielen niet veel kaas gegeten: de meest gevonden fossielen behoren die van zeedieren met harde delen, zoals ammonieten (uitgestorven onderklasse van inktvissen en meestal spiraalvormig), trilobieten (uitgestorven geleedpotigen), zee-egels, enz.… zegt Wikipedia. In het museum van Davies vind je een collectie van 30.000 specimen die over 200 miljoen jaar loopt en alles over wat aan die Jura kust werd gevonden aan fossielen van ammonieten, belemnieten, vissen… Er zijn ook exotische exemplaren uit China en Rusland, zelfs een stuk van 73 kg van een dino.

In het andere museum, het Lyme Regis Museum, leer je nog meer over Mary Anning en paleontologie, over auteurs en artiesten verbonden met de stad, via objecten, audio en schermen meer over de geschiedenis van Lyme Regis. Er zijn ook rondleidingen, tentoonstellingen, workshops en fossielenwandelingen.

FOSSIELEN ZOEKEN

Lyme Regis aan de Jurassic Coast. Je mag daar - voorlopig nog - zelf op zoek gaan naar fossielen, eeuwenoude resten en sporen van planten en dieren, bewaard in gesteente. 

Wil je fossielen zoeken? Trek naar Monmouth Beach (Lyme Regis Fossil Beach), rechts, of naar Charmouth Beach, links. Het is grappig om daar jong en oud met hamertjes te zien kloppen op grijzige (minder harde) stenen in de hoop daarin een of andere fossiel te ontdekken. Wij vonden, echt waar, een mini-exemplaar! De grote fossielen zijn onhandelbaar (=niet meeneembaar) door hun afmetingen en gewicht: ze zijn vooral op het keienstrand, rechts van Lyme Regis, gewoon te bewonderen! En dat doet wat met een mens, naast en boven zulke miljoenen jaren oude resten te kunnen staan...

AMMONITE

Eens thuis, keken we natuurlijk via Netflix naar de film ‘Ammonite’, met Kate Winslet in de hoofdrol. De film is mooi van beelden, traag, maar legt te veel het accent op haar mogelijk lesbisch zijn (waar geen bewijs van is) en doet onrecht aan haar talent: haar vondsten en haar wetenschappelijke belang. Je krijgt wel een idee hoe ze - begin 19de eeuw met onaangepaste kledij en primitief materiaal - te werk ging. Elke dag trok ze meermaals het strand op, rokken omhoog, gewapend met een rieten mand, om fossielen te zoeken. Verkopen moest ze als levensonderhoud, zeker nadat haar vader overleed en haar moeder en zij zonder inkomen achterbleven.

Meer informatie nodig?

- Dinosaurus Fossil Museum, Coombe Street, Lyme Regis

- Lyme Reis Museum, Bridge Street, Lyme Regis

- Op fossielenjacht? Kijk voor de beste plaatsen op: Fossielenjacht

#fossielen #strand #jurassiccoast #maryanning #paleontologe