ONVERGETELIJKE BRITSE DAMES

Vorig jaar ‘ontmoette’ ik totaal onverwacht, tijdens een auto- en wandelreis in Zuid-Engeland, vier bijzondere vrouwen uit het verleden: 3 schrijfsters en 1 paleontologe. Ik kan ze niet vergeten: deze vrouwen met talenten, die ondanks dat gemakkelijk werden en worden vergeten en ondergewaardeerd waren-zijn-blijven. Daarom stel ik ze graag kort voor, ‘mijn’ dames: Jane Austen, Mary Shelly, Vita Sackville-West en Mary Anning.

                                                                      JANE (1755-1817)

Met mijn firsth lady, Jane Austen (1755-1817), maakte ik kennis in Southampton, de stad waar ze tussen 1806 en 1809 woonde (en ik 1 nacht en 1 dag bleef). In 2025 werden op vele plaatsten de 250 ste verjaardag gevierd van deze geliefde Engelse romanschrijfster. Zeg nu zelf: je moet (als vrouw) al van de wereld weg zijn geweest om niet ‘Pride and Prejudice’ - haar meesterwerk? - te kennen (door boek of film). In Southampton kon (en kan) je een Jane-Austen-trail (pad) volgen: dat voert je naar meer dan 20 plekken die een band hebben met haar. Ik zag er maar enkele… omdat de parken, het Ocean museum (Titanic-proces) en vertrekkende cruiseschepen mijn aandacht veroverden.

Ik koos, na mijn reis, haar boek ‘Emma’. Ik moest doorzetten, want it’ s not my cup of tea. Emma, Bates, Jane, Frank, Harriet… De theekransjes van de hoge burgerij, de diners, danspartijen en Emma’s pogingen om mensen te koppelen… ik werd het snel beu. Maar de film ‘Trots en vooroordeel’ vond ik een heerlijke tranentrekker. Maar ik besef - door alles wat door en over haar is geschreven - dat zij in en voor haar tijd echt-terecht een gevierde auteur was, misschien ook de eerste maatschappijkritische schrijfster? Ik onthoud ook Cassandra, haar zus en grootste fan. Zij schreef over Jane: ‘I have lost a treasure, such a sister, such a friend as never can be surpassed. She was the sun of my life, the gilder of every pleasure, the soother of every sorrow, I had not a thought concealed from her, it is if I had lost a part of myself’. Wat een zusterliefde! Cassanda zorgde ervoor dat na haar dood haar werk in de aandacht bleef. Jane was 41 toen ze stierf in Winchester, waar ze begraven ligt in de kathedraal! Prachtige kathedraal en dito graf! Ga kijken…

MARY (1799-1847)

Nummer 2 is Mary Anning wiens beeld en geschiedenis ik kon zien-achterhalen in Lyme Regis met zijn kalkstenen kliffen, waar ik ook overnachtte. Een uitzonderlijke autodidact met een geweldige passie: fossielen verzamelen met opgetrokken jurk, blote voeten, een mand aan de arm, uren dwalend op het strand. Zij werd en is onvergetelijk door o.m. twee vondsten: een compleet skelet van een Ichtyosaurus (vis-hagedis) toen ze 12 was, en van een Plesiosaurus (zeereptiel). Zonder opleiding kon ze haar vondsten heel goed beschrijven, tekenen en de exacte locatie vastleggen. Ze kreeg een toelage van British Association for the Advancement of Science! Maar ze kreeg borstkanker, stierf toen ze 47 was. Het strand van Lyme Regis met zijn fossielen is een aanrader, de film ‘Ammonite’ over haar ook.

MARY (1797-1851)

Mary nummer 2 is schrijfster Mary Shelly (Mary Wollstonecraft Godwin). Haar kwam ik tegen, tenminste haar graf, totaal onverwacht (vooraf niet voorbereid of bestudeerd) in Bournemouth aan de St Peterskerk Saint Peter’s Church, onderweg van parkeerplaats naar strand. Ik viel bijna achterover: zo’n onverzorgd, vuile grafsteen voor zo’n beroemde schrijfster! Iedereen kent toch haar onvergetelijke mysterieuze bestseller-horror-SF-verhaal ‘Frankenstein’? Wereldliteratuur, ontelbare keren herschreven, vertaald, verfilmd en opgevoerd werd. De dood was haar niet vreemd: ze verloor 4 keer een kind… en haar man! Een zoon overleefde haar.

VITA (1892-1962)

Van een totaal (voor mij toch) onbekende auteur, Vita Sackville-West kon ik haar originele schrijfkamer bewonderen in het torengebouw op het landgoed, Sissinghurst Castle Gardens. Via 78 treden raak je in verschillende kamers, maar de eerste, mooiste en belangrijkste is de schrijfkamer van Vita. Wat een juweeltje! Achtergelaten zoals het daar was toen ze stierf in 1962, met haar eiken bureau en Mexicaanse pot vol pennen (wel gerestaureerd in 2023). Om jaloers op te zijn (neen, ik gun elke auteur zijn/haar kamer... ik heb er ook een!) Het deed me meteen denken aan ‘A Room of One’s Own’ van Virgina Woolf, waarmee Vita speciaal bevriend was. Op de toren, een prachtig uitzicht op de door haar ontworpen tuinen met tal van romantische hoekjes. In het hoofdgebouw, beneden, nog een library. Daar en in haar werkplek vind je 4000 boeken! Het echtpaar Vita en Harold Nicolson had geld: zij dichter-schrijfster-tuinierster, hij diplomaat-schrijver. Vita’s huis 'Knole' in Kent met zijn 365 kamers, 52 traphallen, 12 ingangen en 7 binnenplaatsen staat nog op mijn te bezoeken-verlanglijstje. Haar gedicht ‘The Land’ of roman ‘Grand Canyon’ moet ik ook nog lezen. Maar er zijn nog zoveel wachtenden…

Ja, vrouwen met talenten, welke en waar ook: ze worden ook door ons, vrouwen, dikwijls vergeten. Ik ben blij dat ik deze vier even heb kunnen voorstellen… Maar wie kan er in Vlaanderen het best vertellen over o.m. Mary Shelly, Jane Austen en zovele andere schrijfsters, vooral Virginia Woolf? Juist, één naam: Magda Michielsens! Nodig ze uit! Kijk op: MOH