EEN VERGIFTIGING NA EEN ZELDODING...

Help, ik vergiftigde mijn dierbare prachtige dieffenbachia! Ik probeerde hem te redden, maar elke dag ging zijn toestand zichtbaar achteruit. De schitterende fiere witgroen bladeren gingen over naar een hangstatus… Ze verlepten en verbruinden. Ik had die plant in plaats van water azijn gegeven! Balen. Want na een ongeziene zelfdoding, gebeurde deze ongewilde vergiftiging…

Echt, ik houd van planten. Ik heb er meer dan 20 staan in mijn eetwoonkamer. Kleintjes en grote… met kleine, middelgrote en grote bladeren, met hoogtes tussen 10 en 60 cm…. En breedtes die ik niet ken. Ik houd van groen, veel groen, maar kan niet zeggen dat echt groene vingers heb. Ik doe echt wel mijn best om mijn groene kroost zo goed mogelijke te verzorgen, meestal op basis van advies van zij – websites, winkels, mensen - die het veel beter weten dan ik. En als ik met vakantie ben, zelfs voor enkele dagen, schakel een lieve buurvrouw in die waakt over mijn groen. En af en toe krijgen ze vitamines: water waarin 2 dagen bananenschillen weekten of een scheutje plantenvoeding.

GEEN OPZET

Maar o zo erg. Ik vergiftigde mijn Dieffenbachie! Niet met opzet, per vergissing. De twee gelijkende doorschijnende flessen stonden naast elkaar op het aanrecht… en ik greep de verkeerde! Was ik verstrooid, dromerig, in gedachten of in de wolken over iets? Ik weet het niet. Mijn vergissing merkte ik ’s anderendaags niet eens op, al hing er een heel licht azijngeurtje. Die geur wijdde ik aan het schoonmaken van mijn alu-wasbak. Drie dagen later trok die mijn aandacht omdat ze er naar mijn gevoel ‘bedrukt’ uitzag: afhangende bladeren zijn geen goed teken. Dat is, op een mensen toegepast, gelijkaardig aan ‘je oren laten hangen’ of ‘sip kijken’…

Ik drukte mijn neus in zijn pot: ik wist meteen wat er aan de hand was. Zo snel als mogelijk pakte ik de pot beet, liep de trappen af naar buiten, trok voorzichtig de plant uit zijn pot, schudde er alle aarde vanaf, spoelde de wortels, gaf hem een andere pot met pas gekochte potaarde… in de hoop, natuurlijk, dat hij er bovenop zou komen. Vergeefs gehoopt en gedacht.

GEEN REDDING

Mijn goedbedoelde manoevers hielpen geen fluit. Hij gaf langzaam de geest. In een ultieme poging om hem alsnog tot leven te wekken, verplaatste ik hem naar het terras, voor meer lucht en licht. Maar ook dat zorgde niet voor verbetering. Zijn bladeren verslapten totaal, zijn natte stengels kleurden bruin-rottig. Neen, hij was echt niet meer te redden. Uiteindelijk belandde hij in de groenbak van Ivago. O zo jammer, want hij deed het al maanden zo goed! Hij straalde want ik had de voor hem ideale plek gevonden! Ik was zo blij dat mijn Dieffenbachia achter de fotokaders van mijn dochters zich daar overduidelijk echt thuis voelde. Niet altijd gemakkelijk hoor: niet te warm niet te koud, niet in de tocht, genoeg, niet te veel en ook niet te weinig licht. Sommige planten zijn echt dramaqueens die op geen enkele plek gedijen, content zijn of stralen… Maar ja, mijn grove fout deed hem afzien en leidde tot zijn langzame maar zekere dood. Ik schaam me voor mijn onvoorzichtigheid en vergissing... en voel me o zo schuldig aan zijn dood.

TWEEDE SLACHTOFFER

Met dit verhaal zal ik geen lof oogsten of prijs winnen, wat ik met een vorig slachtoffer wel deed, nl. met het verhaal van mijn amaryllis. Die ‘verloor’ ik ook, niet door mijn fout (denk ik toch, tenzij een veel grotere pot hem zou hebben gered?), maar door zijn nachtelijke zelfdoding. ’s Morgens lag die gewoon horizontaal op de grond: ‘sprong’ hij uit de pot én van de kast? Het blijft een groot mysterie, waar noch ik noch mijn man schuldig aan zijn.

Gelukkig zit ik nu in een plantengroep op facebook waarin ik nuttige tips vindt, al zijn die niet altijd eensluidend. Mister Google, madame Wikipedia of miss ChatGpT hielpen me ook al. Een verkeerde fles nemen, eentje met azijn in plaats van regenwater, dàt zal me nooit meer overkomen.

Hopelijk.

Ps. Waarom in hemelsnaam zijn mooie dingen van het mannelijk geslacht? Jawel, plant is een hij, geen zij. 

ONVERGETELIJKE BRITSE DAMES

Vorig jaar ‘ontmoette’ ik totaal onverwacht, tijdens een auto- en wandelreis in Zuid-Engeland, vier bijzondere vrouwen uit het verleden: 3 schrijfsters en 1 paleontologe. Ik kan ze niet vergeten: deze vrouwen met talenten, die ondanks dat gemakkelijk werden en worden vergeten en ondergewaardeerd waren-zijn-blijven. Daarom stel ik ze graag kort voor, ‘mijn’ dames: Jane Austen, Mary Shelly, Vita Sackville-West en Mary Anning.

                                                                      JANE (1755-1817)

Met mijn firsth lady, Jane Austen (1755-1817), maakte ik kennis in Southampton, de stad waar ze tussen 1806 en 1809 woonde (en ik 1 nacht en 1 dag bleef). In 2025 werden op vele plaatsten de 250 ste verjaardag gevierd van deze geliefde Engelse romanschrijfster. Zeg nu zelf: je moet (als vrouw) al van de wereld weg zijn geweest om niet ‘Pride and Prejudice’ - haar meesterwerk? - te kennen (door boek of film). In Southampton kon (en kan) je een Jane-Austen-trail (pad) volgen: dat voert je naar meer dan 20 plekken die een band hebben met haar. Ik zag er maar enkele… omdat de parken, het Ocean museum (Titanic-proces) en vertrekkende cruiseschepen mijn aandacht veroverden.

Ik koos, na mijn reis, haar boek ‘Emma’. Ik moest doorzetten, want it’ s not my cup of tea. Emma, Bates, Jane, Frank, Harriet… De theekransjes van de hoge burgerij, de diners, danspartijen en Emma’s pogingen om mensen te koppelen… ik werd het snel beu. Maar de film ‘Trots en vooroordeel’ vond ik een heerlijke tranentrekker. Maar ik besef - door alles wat door en over haar is geschreven - dat zij in en voor haar tijd echt-terecht een gevierde auteur was, misschien ook de eerste maatschappijkritische schrijfster? Ik onthoud ook Cassandra, haar zus en grootste fan. Zij schreef over Jane: ‘I have lost a treasure, such a sister, such a friend as never can be surpassed. She was the sun of my life, the gilder of every pleasure, the soother of every sorrow, I had not a thought concealed from her, it is if I had lost a part of myself’. Wat een zusterliefde! Cassanda zorgde ervoor dat na haar dood haar werk in de aandacht bleef. Jane was 41 toen ze stierf in Winchester, waar ze begraven ligt in de kathedraal! Prachtige kathedraal en dito graf! Ga kijken…

MARY (1799-1847)

Nummer 2 is Mary Anning wiens beeld en geschiedenis ik kon zien-achterhalen in Lyme Regis met zijn kalkstenen kliffen, waar ik ook overnachtte. Een uitzonderlijke autodidact met een geweldige passie: fossielen verzamelen met opgetrokken jurk, blote voeten, een mand aan de arm, uren dwalend op het strand. Zij werd en is onvergetelijk door o.m. twee vondsten: een compleet skelet van een Ichtyosaurus (vis-hagedis) toen ze 12 was, en van een Plesiosaurus (zeereptiel). Zonder opleiding kon ze haar vondsten heel goed beschrijven, tekenen en de exacte locatie vastleggen. Ze kreeg een toelage van British Association for the Advancement of Science! Maar ze kreeg borstkanker, stierf toen ze 47 was. Het strand van Lyme Regis met zijn fossielen is een aanrader, de film ‘Ammonite’ over haar ook.

MARY (1797-1851)

Mary nummer 2 is schrijfster Mary Shelly (Mary Wollstonecraft Godwin). Haar kwam ik tegen, tenminste haar graf, totaal onverwacht (vooraf niet voorbereid of bestudeerd) in Bournemouth aan de St Peterskerk Saint Peter’s Church, onderweg van parkeerplaats naar strand. Ik viel bijna achterover: zo’n onverzorgd, vuile grafsteen voor zo’n beroemde schrijfster! Iedereen kent toch haar onvergetelijke mysterieuze bestseller-horror-SF-verhaal ‘Frankenstein’? Wereldliteratuur, ontelbare keren herschreven, vertaald, verfilmd en opgevoerd werd. De dood was haar niet vreemd: ze verloor 4 keer een kind… en haar man! Een zoon overleefde haar.

VITA (1892-1962)

Van een totaal (voor mij toch) onbekende auteur, Vita Sackville-West kon ik haar originele schrijfkamer bewonderen in het torengebouw op het landgoed, Sissinghurst Castle Gardens. Via 78 treden raak je in verschillende kamers, maar de eerste, mooiste en belangrijkste is de schrijfkamer van Vita. Wat een juweeltje! Achtergelaten zoals het daar was toen ze stierf in 1962, met haar eiken bureau en Mexicaanse pot vol pennen (wel gerestaureerd in 2023). Om jaloers op te zijn (neen, ik gun elke auteur zijn/haar kamer... ik heb er ook een!) Het deed me meteen denken aan ‘A Room of One’s Own’ van Virgina Woolf, waarmee Vita speciaal bevriend was. Op de toren, een prachtig uitzicht op de door haar ontworpen tuinen met tal van romantische hoekjes. In het hoofdgebouw, beneden, nog een library. Daar en in haar werkplek vind je 4000 boeken! Het echtpaar Vita en Harold Nicolson had geld: zij dichter-schrijfster-tuinierster, hij diplomaat-schrijver. Vita’s huis 'Knole' in Kent met zijn 365 kamers, 52 traphallen, 12 ingangen en 7 binnenplaatsen staat nog op mijn te bezoeken-verlanglijstje. Haar gedicht ‘The Land’ of roman ‘Grand Canyon’ moet ik ook nog lezen. Maar er zijn nog zoveel wachtenden…

Ja, vrouwen met talenten, welke en waar ook: ze worden ook door ons, vrouwen, dikwijls vergeten. Ik ben blij dat ik deze vier even heb kunnen voorstellen… Maar wie kan er in Vlaanderen het best vertellen over o.m. Mary Shelly, Jane Austen en zovele andere schrijfsters, vooral Virginia Woolf? Juist, één naam: Magda Michielsens! Nodig ze uit! Kijk op: MOH

LANG LEVE JOMMEKE, BARNY, LOLA, MARIE...

Ken je Jommeke, Eddy, Marie en Paul, Lola en Barny? Neen, dat zijn mijn broers of zussen niet, ook geen collega’s of vrienden, en zeker geen film-, roman- of stripfiguren. Het zijn de dieren in schoolhoeve De Campagne in Drongen.

Ik was er de eerste keer, jaren geleden, met kleinzoon 1 en enkele maanden geleden, met kleindochter 1 en kleinzoon 2. Het bleef me bij. Misschien omdat mijn gezelschap van 1,5 en 3 jaar hen al even graag als ik zag stappen, kruipen, rennen, springen, eten of drinken! Maak kennis met enkele beestjes. Barny is een gepensioneerd Brits tinkertherapiepaard, Marie en Paul zijn wroetende minivarkentjes, Jommeke (wordt 15 dit jaar?) is een niet zo koppige ezel, Eddy een aaibare pony. Ik heb het dus over de dieren van die schoolhoeve of kinderboerderij (wat is het verschil?). Mijn bezoek aan die plezante bende dateert al van enkele maanden geleden, maar de kennismaking met hen bleef me wel bij.

CAVIA'S

                             

Kleindochter en kleinzoon vonden het geweldig dat ze enkele van die 30 krioelende wit-bruine-oranje cavia’s weegbree mochten voederen. Braaf bleven ze zitten, zoals opgedragen, op een bankje terwijl ze hun streepje groen aanreikten aan de knabbelend bende. Dat ze er zijn ‘per vergissing’ zijn, vertelden ik hun niet. Op de hoeve ‘dacht’ men - na de nodige inzet en inspectie - dat de mannetjes van de vrouwentjes veilig van elkaar gescheiden waren. Mis dus. Toevallig belandde een mannetje bij vrouwtjes met een ongelooflijke gezinsuitbreiding en een bijkomende zorg en attractie voor de hoeve tot gevolg.

BOWIE EN TOETJE

Maar na de bijzondere voeding was de pret nog lang niet op. Daarvoor passeerden we nog een witte geitjes, kakelende kalkoen, wollige schapen, de wit-zwart-bruine konijnen. En natuurlijk trokken we onze neus niet op voor publiekslieveling varken Lola (7 jaar) in haar moddergeploeter. Angela en Akaram, zwarte konijntjes, Leo de pauw, geit mama Sia en haar kleintjes (ondertussen groot?) Bruce en lee, hun oma Bibi, geit Bowie met de sik, poes Toetie de muizenvanger… Zij werden stuk voor stuk opgemerkt. Zij (3) nam het voortouw maar haar broer van anderhalf deed niet onder: hij stapte dapper meer dan gewoonlijk met zoveel dierlijke aanwezigheid (normaal is het: ‘oma... opa pakken’). 

Dus ja, ik hoop dat die kinderboerdij daar ook na 2026 openblijft want even op één van de minitractoren rondrijden (of op de échte, oude, zitten), in een schommel zwieren, een pauw zien pochen, op een houten paard een ruiter lijken, de groeiende groenten leren kennen in de tuin, en - vooral - veel beestjes zien… o zo fijn!

Ps.  Opgelet: de beestenpopulatie wijzigt geregeld, maar er is altijd nieuw leven! De Campagne is elke dag open van 9u tot 16u. Op woensdag en in schoolvakanties tot 17u. Gesloten in het weekend en op feest- en brugdagen. Wat toch wel jammer is…

ODE AAN ALLE VROUWEN...

Ik breng vandaag, 8 maart, Internationale Vrouwendag, een ode alle vrouwen die ik graag zie, die ik ken, van dichtbij of van ver, van zien, van lezen of van horen. Ik heb een lange lijst… die niet volledig is.

Bovenaan prijken natuurlijk met stip mijn twee schatten van dochters die, ondanks de liefde én de gebreken van hun moeder, uitgegroeid zijn tot geweldige individuen met een eigen leven. Wat zij voor mij betekenen is niet te beschrijven. Daar heb ik als auteur zelfs geen woorden voor. Ik zou niet meer willen leven zonder hen…

En dan komen mijn bijna onmisbare zussen. Hun onvoorwaardelijke liefde, aanmoediging, betrokkenheid en steun is wonderbaarlijk. Niet iedereen heeft zulke zussen. In mijn dubbele familie zitten nog dergelijke uitschieters tussen nichten en schoonzussen.

Verder in mijn vrouwenrangorde staan vriendinnen, hechte en minder hechte. Er zijn er die bijna halfzussen zijn. Er zijn er die altijd zwijgen… maar toch meer die, regelmatig of onregelmatig, luisteren, spreken, steunen met een goed woord, een warm woord of zelfs met een onderbroek… en mijn fouten verbeteren!

Er zijn er die door dezelfde microbe gebeten zijn: vrijwilligerswerk. ‘Mijn’ vriendinnen wonen in o.m. in België, Nederland, Italië, Groot-Brittannië en Algerije. Ik waardeer ze, bewonder en probeer ze te steunen.

En tot slot zijn er vrouwen die - voor mij toch - opvallen, een voorbeeld stellen, een richting wijzen, iets leren, baanbrekend zijn op een of andere manier. Maar met veel enthousiasme, optimisme, kennis en vaardigheden. Het zijn mijn rolmodellen, vrouwen waar ik graag aan wil aanhaken, hangen, kleven… om te leren, om te leven, om te overleven. Onderaan vind je een beperkte en onvolledige inspiratielijst…

Dank aan alle vrouwen!

Vrouwen en organisaties die inspireren? Er zijn er zoveel! Om er enkele te noemen: Hilde Schuddinck, Phara de Aguirre, Elke Jeurissen, Erika Vlieghe, Isabel Albers, Sofie Lenaerts, Agnes Steenssens, Magda Michielsens, Alicija Gescinska, Gaea Schoeters, Amélie Nothomb, …

Fixdit, Expertendatabank, Rebelle vzw, Stichting Lezen en Schrijven, Janneke van Heugten, Vrouwen van het Rijksmuseum,…

Meer tips? Ze zijn welkom!

IK SCHREEF NAAR EEN DODE

Het klinkt misschien vreemd, maar ik schreef een mail naar een dode, aan uitgever-auteur-historicus Arnold Eloy. Het was niet de eerste keer dat ik dat deed: mijn vader en zus kregen ook al (onverstuurde) mails. Aan Arnold drukte ik op ‘verzenden’, want ik dacht: je weet maar nooit. Ik kreeg ook een antwoord: adres niet gevonden. Address rejected. Hoopte ik op een wonder?

Neen, ik wist heel goed dat Arnold op nieuwjaarsdag al drie jaar dood is, dat hij niet zou antwoorden... en ik geloof niet in geesten Maar ik dacht: misschien nam iemand zijn enorme boekencollectie over, waartussen ook vijf van mijn boeken zitten? Niet dus. Alle contact is verbroken, gedaan, afgesloten. En dat hoort ook zo voor mailadressen van mensen die overleden zijn.

Wat bezielde me toch om die boeken-, kunst- en cultuurliefhebber, ook historicus, uitgever en publicist te mailen? In geesten en spoken geloof ik niet. Ik denk dat het gewoon een laat eerbetoon was voor alles wat deze veelzijdige duizendpoot deed bewegen, instigeerde, inspireerde, organiseerde en presteerde. Ik heb hem slechts tussen 2018 en 2021 enkele keren ontmoet: die magere man met brilletje, ringbaardje, grijs haar, die het slechts over één onderwerp had: boeken, boeken, boeken, nieuwe maar ook oude en alles erin en errond. Beetje guitig was hij ook. Lichtjes in zijn ogen bij het vertellen van ontelbare weetjes en verhalen over recente vondsten en wetenschappelijke ontdekkingen,…

BOEKEN

Arnold Eloy leefde vele levens: het laatste als antiquaar, tussendoor als KBOV-lid, vals kunstgaleriehouder in Sint-Martens-Latem (waar hij woonde), en vroeger als bezieler en medestichter van Objectief ’70, Muzekot en WESP in Veurne, waar hij werd geboren.

Maar zijn grootste liefde sinds jaar en dag waren boeken. Liefst wetenschappelijke boeken, over mens, natuur en wetenschap. Zijn geloof in het papieren boek was rotsvast, zijn kennis van zaken over zijn en andere boeken ongelooflijk, maar zijn financiën, kon hij moeilijk de baas. Typisch voor denkers, idealisten en dromers?

Arnold was een gedreven man, auteur én uitgever. Auteur was hij van o.m. ‘Een vizie op de dood’, ‘Gentse penningen’, ‘Oud landbouwgereedschap’, ‘De schoorsteenveger’, ‘Willibrord en Bonifacius’, enz. En hij was een onalledaagse kleine onafhankelijke uitgever van wetenschappelijke boeken (maar een lijst vind ik nergens). Boeken die moeilijker de weg naar een publiek vinden maar die hij een kans gaf. Daarom zet ik hem het liefst in de bloemen, maar omdat dit niet meer kan, enkel in de aandacht en ik geef hem een ster.

BOEKLIEF

Tegen alle stromen in probeerde deze doorzetter zovele mogelijk interessante boeken te verzamelen, te vertroetelen, in de kijker te zetten en te verkopen. Hij deed dat tussen mei 2018 tot eind 2021 in een antiquariaat Boeklief - de naam alleen al zegt veel over deze mens - waar hij met veel liefde sprak over zijn ‘kinderen’, zijn boeken, zijn aanwinsten. Of hij een lief vond en had, weet ik niet, maar zijn liefde voor boeken was grenzeloos: op het einde van zijn leven had hij zeker 5000 titels.

Ik zie hem nog als ik mijn ogen sluit. Slenterend van rek tot rek slenterde - fier en met veel uitleg - aaide hij een kaft, een cover, koos voorzichtig en met een zachte greep een boek, opende het langzaam en bladerde er bedachtzaam in, terwijl hij als een verliefde puber naar (vooral) oude letters en woorden staarde… en onophoudelijk in een sneltempo uitleg gaf.

Zijn antiquariaat in de Koning Albertlaan, bij het station in Gent, was deels ook een tweedehandsboekwinkel: ik mocht er vijf exemplaren van ‘Het moest maar eens waar zijn’ in consignatie geven. Of ze verkocht zijn of niet, weet ik niet. Een bericht daarover of bedrag daarvoor kreeg ik nooit. Maar dat geeft niet. Al vraag ik me wel af waar zijn al zijn 5000 boeken naartoe? Hopelijk hebben ze een warme of bijzondere bibliotheek gevonden, in een of andere stad, bij een of andere organisatie of een of andere universiteit? Laat het me weten, lezer, als je het weet. 

DUIZENDPOOT

Arnold Eloy was mijn uitgever niet, maar een West-Vlaming die in Gent bleef plakken, die - sinds 1989 - met zijn uitgeverij ‘Stichting Mens en Kultuur’, later Mens&Cultuur Uitgevers, wetenschappelijke auteurs kansen gaf, vooral auteurs die zich verdiepten in de geschiedenis of in de natuur en zochten naar een meer gespecialiseerd publiek. Zijn ‘Compendium van rituele planten in Europa’ van M. De Cleene uit 1999 werd zelfs vertaald. Hij was ook 40 jaar lang een graag gezien bestuurslid- lid- bibliothecaris van de Koninklijke Bond van Oost-Vlaamse Volkskundigen (KBOV), ook door boekbesprekingen voor het magazine Oost-Vlaamse Zanten.
Voor zijn boeken - en de wetenschap - was geen enkele moeite hem te veel: zijn ‘Boeklief’ of een of andere beurs, bv. op de Ajuinlei of in de Sint-Niklaaskerk. Hij leek onvermoeibaar, maar was het dus niet. Zijn boekdromen werden op nieuwjaarsdag 2022 geveld door corona. Jammer. Proficiat voor je rijkgevuld boeken- liefde en leven. Het had veel langer mogen duren…

 

#boeken #auteur #uitgever #uitgeverij #boekenlief #boekenliefde #historicus #KBOV