Ben jij leesvaardig? Ben jij leesbereid? Ben jij een lezer en/of een voorlezer? Op elke vraag een ‘ja’, dan hoera! Niet alleen de volgende week is belangrijk om te lezen en voor te lezen. Alle weken van het jaar zijn goed, elk seizoen, elk tijdstip. Al kunnen herfst en winter, met natte koude binnenblijfdagen, leeszin en leeshonger iets meer voeden of stillen. Elk boek is goed, ook die van mij. Waarom zou je lezen? Omdat lezen je gelukkiger, slimmer, empathischer en gezonder maakt! Jong geleerd is oud gedaan. Maar een mens is nooit te oud om te lezen of beginnen te lezen...
Lezen heeft dus veel voordelen, extra’s, positieve gevolgen. Wat zegt de Britse schrijfster Mary Beard in De Standaard over lezen: ‘Lezen is een fundamentele menselijke manier om met de wereld om te gaan en onder ogen te zien wat er in die wereld gebeurt. Soms is dat plezierig, soms confronterend. Een deel van de zin van lezen is juist dat het niet altijd comfortabel hoeft te zijn.’ Zij beweert ook dat als we het vermogen verliezen om complexe teksten te lezen, we uiteindelijk ook onze democratie verliezen. Lezen is dus voor haar (en voor mij) niet alleen plezierig, iets om je op te vrolijken, een leuk tijdverdrijf. En waarom zou je dan bv. mijn boeken kunnen-mogen-willen lezen?
MIJN ALGERIJE
‘Je schrijft geen boek om
alles te vertellen wat je weet. Je schrijft een boek om iemand mee te nemen
naar een plek waar hij zonder jouw verhaal misschien nooit was gekomen’ schreef
Laurence Verwee (The Power of Books). Ze heeft gelijk en dat probeer ik met
‘Mijn Algerije’ te doen: je mee te nemen naar een land dat je misschien nooit
zal bezoeken, naar verschillende regio’s in noord, oost en zuiden, naar
uitzonderlijke landschappen (gebergten, woestijnen, parken) naar aimabele
mensen, vooral vrouwen en kinderen, wiens tradities, gewoonten en gebruiken
nauwelijks gekend zijn… maar meer dan de moeite waard zijn om te ontdekken… via
mijn boek!
KINDEREN TOEGELATEN
Fictie lezen en empathie hangen positief samen. Empathie is
begrijpen wat iemand voelt en soms meevoelen. Mensen die regelmatig fictie
lezen, hebben meer inzicht en inleving in andere mensen. Dit verband bestaat al
vanaf de kindertijd. Dat schrijft Stichting Lezen (Nederland). ‘Kinderen toegelaten’ is geen fictie, maar non
fictie: het is een bundeling van waargebeurde verhaaltjes uit een groot gezin.
Misschien helpen die ook om bv. de zorgen, bekommernissen, uitdagingen en
frustraties van moeders te leren kennen en begrijpen? Hun dagelijkse inzet, hun
onbetaald en ondergewaardeerd maar o zo noodzakelijk en liefdevol werk.
OORLOGSBOEKEN
Zouden mijn twee WOI-boeken ‘De
Groote Oorlog van René en ‘De schat van Merkem’ mensen helpen inzien hoe
schadelijk, pijnlijk, wreed, vernietigend en verwoestend elke oorlog is? Zou deze
boeken de gedachte dat we oorlogen moeten vermijden of zo snel mogelijk stoppen,
helpen nestelen in de hoofden van de lezers? Ik hoop het echt. Lezen is weten.
Maar niet uit alle kennis groeien daden.
GEVANGEN GEBOREN
‘Regelmatig verhalen lezen zorgt ervoor dat sociaal-cognitieve vaardigheden - zoals empathie – sterker worden, bij zowel kinderen als volwassenen. En dat zorgt er weer voor dat we ons tijdens het lezen beter en sneller kunnen inleven in personages’, beweert taalwetenschapper Lynn Eekhof van de Radboud universiteit. Ik denk dat bepaalde personages in verre van benijdenswaardige posities (armoede, ziekte, detentie), of ze fictief of echt bestaan, lezers kan doen nadenken en helpen voelen wat het is als je aan da rand van de maatschappij leeft of ongewenst, verguist, veroordeeld bent. En Renée uit ‘Gevangen geboren’ is zo’n mens. ‘Of je nu in gesprek bent met iemand of een boek of reportage in de krant leest: in beide gevallen moet je je inleven in de ander om te kunnen begrijpen wat een ander denkt en voelt’, meent Eekhof. Mijn advies lees fictie en non fictie…
HET MOEST MAAR EENS WAAR ZIJN
Zelfs het lezen van teksten die je bang maken, kan helpen. Zo
lees je in ‘Het moest maar eens waar zijn’ welke kettingbrieven, kettingmails
en kettingberichten mensen teisteren… maar ook waarom hun inhoud mensen bang
maakt én wat mogelijke oplossingen zijn tegen die terreur.
‘Eerst lees je, dan leer je’ beweerde professor historische
taalkunde Freek Van De Velde (KU Leuven) onlangs in ‘De Afspraak’ op de VRT.
Hij stelt vast dat studenten minder lezen, doodnormale woorden niet meer kennen
(bv. geselen, ontspruiten) doodnormale woorden kennen ze niet meer bv. geselen,
ontspruiten,) en meer fouten schrijven.
‘De ene vaardigheid blijft aan de
andere vaardigheid plakken: eerst lees je, dan leer je. Er is een stelsel van
vaardigheden dat samenhangt met lezen: als je dat verwaarloost, heeft dat nefaste
gevolgen voor individu en voor samenleving. Wie veel leest, heeft een beter
werkingsgeheugen, kan gemakkelijk een discours volgen, is empathischer…’ Zelfs
een ‘kortstondige blootstelling aan een dosis literatuur’ zou dat effect
hebben. ‘Zich verplaatsen in iemands anders gedachtewereld, dat is een
verbluffende vaardigheid’, zo beweerde Van De Velde en ‘boeken zijn waanzinnig
goedkoop’. Reken uit: hoeveel uren lees- en leerplezier bieden boeken van 20-30
euro? En dan als extra beloning nog een hoger IQ en meer empathie?
LEZEN (HER)STARTEN?
Ben je het lezen niet meer gewoon? Herstart die activiteit. Begin met een stripverhaal, een kinder- of jeugdboek. Volg je eigen leestempo, leesmethode en leesstappen. Kies een boek (kopen is niet altijd nodig, bibliotheken wachten op jou!). Ga op een bank, in een zetel, in bed - of waar ook - zitten. Adem diep in en uit, kom tot rust en begin eraan. Elke minuut telt. Begin met 10 minuten. Of ga samen zitten/liggen lezen. Lees met je partner, je kind, je vriendin, je collega, met of in een kleine groep. Ga na afloop in gesprek en vertel elkaar over wat je las, waarom… en lees ook een stukje voor uit het boek dat jij koos… Het is belangrijk om te blijven lezen. Lezen is dus eigenlijk een spier. En die spier moet getraind worden. Laat me weten of het lukt: opnieuw te lezen… en te blijven lezen?
NOG TIPS NODIG?
Tip 1. MINDER SCHERMTIJD, meer tijd om te lezen. Verminder of elimineer Facebook, Instagram, Tiktok, LinkedIn en TV.
Tip 2. GEEF EEN BOEK, aan de Sint of onder de kerstboom! Zin in één van mijn boeken? Mail me of kijk op mijn website.
Tip 3. VRAAG EEN LEZING, via Literatuur Vlaanderen, Auteurslezingen.
Meer over het nut van lezen?
Lees o.m. mijn andere blogs over dit onderwerp:
- Lezen kan je overal (1924)
- Hoe krijg ik jou aan het lezen? (2020)
- Waarom lezen goed is voor mij en ook voor jou (2019)


Geen opmerkingen:
Een reactie posten